Tuyến giáp có chức năng gì?

Theo thống kê, mỗi năm có đến 30% người trong độ tuổi từ 18-65 mắc các bệnh về tuyến giáp. Đặc biệt, phụ nữ có nguy cơ mắc các bệnh về tuyến giáp cao gấp 10 lần nam giới, và tỷ lệ này tăng dần theo độ tuổi. Vậy tuyến giáp là gì? Tuyến giáp nằm ở đâu? Tuyến giáp có chức năng gì? Một số bệnh lý tuyến giáp thường gặp là gì? Làm gì để tăng cường sức khỏe tuyến giáp? Tất cả sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây. 

Hình ảnh tuyến giáp
Hình ảnh tuyến giáp

Tuyến giáp là gì? 

Tuyến giáp là tuyến nội tiết lớn nhất trong cơ thể, có chức năng tiết, dự trữ và giải phóng hai hormon T4 (Thyroxine) và T3 (Tri-iodo-thyronine). 

Cấu tạo tuyến giáp có 2 thùy (thùy trái và thùy phải) và 1 eo tuyến nối 2 thùy với nhau. Tuy nhiên, các thùy  thường không hoàn toàn cân đối nhau, bên phải thường to hơn bên trái. 

Tuyến giáp có màu nâu đỏ, chứa rất nhiều mạch máu, nặng khoảng 20-30 gram, và di chuyển theo thanh quản khi nuốt. Ngoài ra, kích thước tuyến giáp ở nữ giới thường to hơn nam giới. trong kỳ kinh nguyệt và thai nghén, kích thước tuyến giáp cũng thường to lên. 

Tuyến giáp nằm ở đâu?

Mặt trước - sau của tuyến giáp và một số bộ phận xung quanh tuyến giáp
Mặt trước – sau của tuyến giáp và một số bộ phận xung quanh tuyến giáp

Tuyến giáp là một bộ phận rất nhỏ nằm phía trước cổ, có hình dạng như con bướm, phía trước tuyến giáp là da và cơ thịt, phía sau là khí quản. Vị trí tuyến giáp tương đương với đốt sống cổ số 5 đến đốt sống ngực số 1. 

Tuyến giáp có chức năng gì?

Tuyến giáp có chức năng gì?
Tuyến giáp có chức năng gì?

Nhìn chung, tuyến giáp giữ chức năng điều hành việc trao đổi chất của cơ thể. Khi tuyến giáp hoạt động bình thường, nhịp độ trao đổi chất trong cơ thể ổn định, không quá nhanh hoặc quá chậm. 

Ngoài ra, tuyến giáp còn giữ một số vai trò khác đối với cơ thể như:

  • Tạo năng lượng cho cơ thể hoạt động;
  • Tăng nhịp tim, tăng lưu lượng máu qua tim, tăng hô hấp để cung cấp oxy cho sự chuyển hóa ở các mô cơ quan; 
  • Tác động đến hoạt động của tuyến sinh dục và tuyến sữa;
  • Kích thích sự phát triển và hoàn thiện hệ thần kinh từ khi còn trong bào thai;
  • Duy trì lượng canxi và photpho trong máu ổn định ở nồng độ 1%. 

Nói đến chức năng tuyến giáp thì không thể không nhắc đến tuyến cận giáp. Tuyến nội tiết này nằm ở mặt sau của tuyến giáp, bao gồm 4 tuyến nhỏ có chức năng điều chỉnh canxi trong cơ thể. Những tuyến này tiết ra tyrocanxitonincos làm tăng sự hấp thu canxi vào máu và từ máu vào xương. 

Một số bệnh lý tuyến giáp thường gặp

Khi rối loạn chức năng, tuyến giáp có thể gây ra các bệnh như u tuyến giáp lành tính, suy giáp, cường giáp và ung thư tuyến giáp. 

U tuyến giáp lành tính

U (bướu) tuyến giáp lành tính hay còn gọi là nhân giáp là căn bệnh thường gặp nhất ở tuyến giáp. Đa số là u tuyến giáp dạng nang, một vài trường hợp có thể là u mỡ, u mạch máu,…

Hình ảnh khối u tuyến giáp
Hình ảnh khối u tuyến giáp

Bệnh phát triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng khiến người bệnh rất khó phát hiện, chỉ khi cảm thấy các biểu hiện như vùng cổ phình to, có cảm giác khó nuốt, khó thở, ho nhiều,… người bệnh mới phát hiện và tiến hành thăm khám.  

Suy giáp

Suy giáp là tình trạng suy giảm chức năng tuyến giám, gây thiếu hụt sự tổng hợp T3, T4 và giải phóng hormon tuyến giáp. Nguyên nhân suy giáp có thể do khẩu phần ăn chứa ít iod (ít hơn 150 microgam iod/ngày), cắt tuyến giáp, bẩm sinh, sử dụng các thuốc kháng giáp trạng,…  

Bệnh nhân bị suy giáp có thể gặp một số biểu hiện như thân nhiệt giảm, cơ thể chậm chạp, giảm khả năng tư duy, giảm trí nhớ, nhịp tim giảm, huyết áp thấp, suy giảm chức năng sinh dục,…

Cường giáp

Tuy nhiên, khi tuyến giáp hoạt động quá mạnh cũng dẫn đến hội chứng cường giáp, hay gặp nhất là bệnh Basedow. Nguyên nhân là do bệnh tự miễn, sử dụng quá nhiều iod, bướu cổ đa nhân nhiễm độc, viêm tuyến giáp, viêm tuyến yên,…  

Một số các biểu hiện của bệnh cường giáp mà người bệnh có thể gặp như tăng thân nhiệt, nhịp tim nhanh, sờ thấy tuyến giáp to, huyết áp tăng, dễ cáu gắt,…

Ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp là căn bệnh thường gặp và có thể chữa khỏi, bởi theo các chuyên gia, ung thư tuyến giáp là căn bệnh có tiên lượng khá tốt. Người bệnh có thể phát hiện sớm ung thư tuyến giáp bằng việc khám sức khỏe định kỳ và hình ảnh chọc hút kim nhỏ các nhân tuyến giáp dưới hướng dẫn của siêu âm và điều trị kịp thời. 

Một số biểu hiện của ung thư tuyến giáp bao gồm khối u trước cổ di động theo nhịp nuốt, khàn tiếng, khó thở, nổi hạch cổ,.. 

Xem thêm: 11 dấu hiệu của bệnh tuyến giáp

Làm gì để tăng cường sức khỏe tuyến giáp? 

Dưới đây là một số gợi ý giúp bạn tăng cường sức khỏe tuyến giáp:

Tăng cường sử dụng rau xanh

Rau xanh là thực phẩm tuyệt vời cho một tuyến giáp khỏe mạnh
Rau xanh là thực phẩm tuyệt vời cho một tuyến giáp khỏe mạnh

Rau lá xanh là nguồn thực phẩm tuyệt vời giàu magie, vitamin và các loại khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Bổ sung một lượng vừa đủ rau xanh mỗi ngày sẽ hỗ trợ quá trình trao đổi chất của cơ thể diễn ra tốt hơn, đặc biệt là các hoạt động của tuyến giáp. 

Tuy nhiên, người mắc các bệnh về tuyến giáp không nên sử dụng các loại rau họ cải như cải bắp, củ cải, bông cải xanh, cải bẹ trắng,… bởi loại rau này ngăn cản việc hấp thu iod, nhất là khi sử dụng sống. 

Bổ sung các loại hải sản

Để duy trì một tuyến giáp khỏe mạnh, bạn nên bổ sung các loại hải sản như cá, tôm, cua,… vào thực đơn ít nhất 3 bữa/tuần. Những loại thực phẩm này có hàm lượng iod, protein, kẽm, omega 3 và vitamin B cao rất có lợi cho tuyến giáp. Đặc biệt, bạn lưu ý nên ưu tiên các loại cá được đánh bắt tự nhiên như cá hồi, cá tuyết, cá bơn,…

Hạn chế ăn nội tạng động vật

Bệnh nhân tuyến giáp nên hạn chế ăn nội tạng động vật
Bệnh nhân tuyến giáp nên hạn chế ăn nội tạng động vật

Người mắc các bệnh về tuyến giáp nên hạn chế sử dụng nội tạng động vật bao gồm thận, tim, gan. Bởi những loại thực phẩm này có chứa nhiều axit lipoic, là một loại axit béo có thể phá vỡ hoạt động của tuyến giáp và ảnh hưởng đến nhiều loại thuốc tuyến giáp mà bạn đang sử dụng. 

Không nên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn

Các loại thực phẩm chế biến sẵn thường chứa đậu tương, calo rỗng và các loại chất phụ gia không tốt cho sức khỏe nói chung. Đặc biệt, các loại thực phẩm này còn có hàm lượng chất béo rất cao, sẽ làm giảm việc sản xuất thyroxin của tuyến giáp, thậm chí có thể làm giảm tác dụng của thuốc điều trị suy giáp. 

Tập thể dục và thiền

Căng thẳng có thể gây ra rất nhiều tác hại đối với cơ thể và hệ miễn dịch. Trong khi đó, thiền có thể giúp giảm căng thẳng hiệu quả, cũng như thanh lọc phổi thông qua bài tập hít thở sâu. Tập thể dục và thiền hàng ngày còn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, rất có lợi cho bệnh nhân tuyến giáp. 

Thiền rất tốt cho sức khỏe của tuyến giáp
Thiền rất tốt cho sức khỏe của tuyến giáp

Tránh căng thẳng kéo dài

Căng thẳng do áp lực công việc, gia đình có thể khiến cơ thể sản sinh ra hormon cortisol, một loại hormon có thể gây rối loạn tuyến giáp và một số bệnh lý kèm theo khác. Bởi vậy, khi rơi vào trạng thái stress, bạn nên thay đổi tâm lý bằng cách thực hiện các bài tập thể thao, nghe nhạc, đọc sách, hoặc thực hiện các công việc ưa thích khác để giảm stress cho bản thân. 

Chúc các bạn có một tuyến giáp khỏe mạnh!